4 pa糳ziernik 2010

Relacja festiwalu

Hugh O鈥檇onnell
Portmanteau Part 3

Performance Hugh O鈥橠onnella odby艂 si臋 o zmierzchu na d艂ugich schodach za Zamkiem Ujazdowskim. Na stopniach schod贸w le偶a艂y pomidory. Staczaj膮c si臋 powoli z g贸ry na d贸艂, artysta rozgniata艂 je czo艂em, str膮ca艂 mas臋 z rozgniecionym mi膮偶szem na ni偶sze stopnie. Potem wsta艂 i zanurzy艂 nagie stopy w misce nape艂nionej niebiesk膮 wod膮. Przyciska艂 do piersi chleb zawini臋ty w worek foliowy. Zgniata艂 go, wysypywa艂 okruchy. K艂ad膮c nacisk na fizyczno艣膰 akcji, O鈥橠onnell odbiera艂 przedmiotom ich konotacje symboliczne. Pomidor i chleb funkcjonuj膮 tu jako materia, kt贸rej mo偶na do艣wiadcza膰 w konkretny spos贸b. Artysta zwraca uwag臋 na asocjacje pomi臋dzy u偶ywan膮 przez niego barw膮 a s艂owem. Kiedy widz臋 kolor niebieski 鈥 my艣l臋 o stoicyzmie. Ja nie jestem stoikiem 鈥 m贸wi O鈥橠onnell. Stoicyzm, postawa idealnie zharmonizowana, opieraj膮ca si臋 na wewn臋trznej dyscyplinie moralnej i kontrolowaniu nami臋tno艣ci, jest elementem, do kt贸rego artysta si臋 dystansuje, sam pozostaj膮c w stoickim niespe艂nieniu.

Micha艂 Ba艂dyga
Prze艂om

Micha艂 Ba艂dyga przywita艂 si臋 z widowni膮, podaj膮c niekt贸rym widzom lew膮 d艂o艅 i m贸wi膮c: 鈥濴ewa鈥. Tym sposobem poruszy艂 problem asymetrii i odbicia 鈥 na og贸艂 ludzie witaj膮 si臋 praw膮 r臋k膮. Podszed艂 do kwadratowego, nieco przekraczaj膮cego rozmiary cz艂owieka lustra, kt贸re sta艂o przy 艣cianie. Stan膮艂 przy kraw臋dzi, tak aby bieg艂a ona wzd艂u偶 jego cia艂a, stanowi膮c widzialn膮 granic臋. W ten spos贸b lewa cz臋艣膰 jego cia艂a odbija艂a si臋 w lustrze; pod odpowiednim k膮tem mo偶na by艂o zobaczy膰 cz艂owieka idealnie proporcjonalnego, symetryczn膮 hybryd臋. Artysta wykonywa艂 lew膮 r臋k膮 gesty, kt贸re dope艂nia艂y ich odbicia w lustrze 鈥 by艂y to gesty znane w naszym kr臋gu kulturowym: gest pozdrawiaj膮cej Madonny, wskazanie palcem, opuszczone d艂onie, palec wskazuj膮cy na ustach, zaci艣ni臋ta pi臋艣膰. Na zako艅czenie artysta opu艣ci艂 lustro na pod艂og臋.

Micha艂 G贸rczy艅ski
Orkiestra ludzka

Micha艂 G贸rczy艅ski wykona艂 performance bazuj膮cy na rejestracji d藕wi臋ku z udzia艂em publiczno艣ci. Podstaw膮 jego dzia艂ania by艂 klasyczny instrument, klarnet, i sytuacja nagrania w studiu, kt贸ra zosta艂a przez artyst臋 maksymalnie skomplikowana. G贸rczy艅ski zaprosi艂 do udzia艂u w niej publiczno艣膰, a rol臋 studia nagraniowego pe艂ni艂 mikrofon pojemno艣ciowy. Artysta dyrygowa艂 publiczno艣ci膮. Wszystko dzia艂o si臋 bardzo szybko, osoby wybrane spo艣r贸d publiczno艣ci dosta艂y kartki, kt贸rymi animowa艂y artyst臋, zmuszaj膮c go do robienia podskok贸w; stosuj膮c si臋 do instrukcji artysty, komponowa艂y jego 鈥瀏r臋鈥 na klarnecie. R贸wnie偶 widzowie zostali poproszeni o w艂膮czenie si臋 w t臋 nietypow膮 produkcj臋 d藕wi臋k贸w, wykonuj膮c ruchy, nuc膮c: tiri, tiri, pum, delikatnie szuraj膮c butami po pod艂odze. Artysta porusza艂 si臋 jak w amoku, wykonuj膮c rol臋 improwizatora i animatora publiczno艣ci. Jego lekko艣膰 i dystans do instrumentu nie wynika艂y z dyletanctwa 鈥 G贸rczy艅ski jest profesjonalnym muzykiem. Improwizowane nagranie mo偶na odczyta膰 jako prze艣miewczy komentarz do wsp贸艂czesnej muzyki, do wymuszonego eksperymentu, a tak偶e jako nawi膮zanie do artyst贸w Fluxusu.

Natalia Wi艣niewska
Pokutja

Performance Natalii Wi艣niewskiej zosta艂 skomponowany na podstawie hybrydy s艂ownej: 鈥瀙okutJa鈥, kt贸r膮 tworz膮 trzy s艂owa: pokuta, kutia i ja. Wizualnymi odpowiednikami tych s艂贸w by艂y mak i mi贸d oraz cia艂o artystki. Kutia, przygotowywana z maku i miodu, to tradycyjna potrawa kuchni ukrai艅skiej; jest przyrz膮dzana na stypy i 艣wi臋ta Bo偶ego Narodzenia. Artystka ubrana by艂a jedynie w szare rajstopy. Ukl臋k艂a na usypanej g贸rce maku. M臋偶czyzna odkr臋ci艂 s艂贸j miodu, kt贸ry sta艂 ko艂o niej i zacz膮艂 j膮 nim oblewa膰. L艣ni膮cy w 艣wietle mi贸d sp艂ywa艂 wolno po nagim ciele, w膮skie str贸偶ki delikatnie skapywa艂y na brzuch, plecy i szare rajstopy. Artystka wzi臋艂a n贸偶 i ostrzem zacz臋艂a go zdejmowa膰 ze swoich ramion, z brzucha, z piersi i odk艂ada膰 do s艂oika. S艂oik powoli wype艂nia艂 si臋 z艂ocistym p艂ynem. Wreszcie wcisn臋艂a n贸偶 w mak i zako艅czy艂a performance.

Wi艣niewska zarysowa艂a silnie granic臋 mi臋dzy dwoma 艣wiatami: materialnym i transcendentnym. Mak odnosi si臋 do oniryzmu, senno艣ci, wizji na pograniczu snu i jawy. Mi贸d w symbolice indyjskiej wi膮偶e si臋 z rozwojem prawdziwego ja. Naniesiony na cia艂o, stapia si臋 z nim i staje si臋 jego integraln膮 pow艂ok膮. Performerka podkre艣li艂a dualizm znaczeniowy maku i miodu, kt贸ry przeni贸s艂 si臋 na jej w艂asny wizerunek: nagi tors (jak m贸wi artystka, po艣wi臋cony powietrzu) i szare rajstopy (nale偶膮ce do cz臋艣ci makowej, do ziemi). Symbolika topnieje w obliczu fizycznego dzia艂ania, pracy z materi膮, staje si臋 w贸wczas czym艣 wt贸rnym, zarzewiem dzia艂ania, kt贸re nabiera sensu dopiero w konkretnej sytuacji, w konkretnej przestrzeni.

Nadia Salom
Mirrors

Artystka stworzy艂a sytuacj臋 d藕wi臋kowo-wizualn膮, w kt贸rej g艂贸wn膮 rol臋 spe艂nia艂 jej g艂os. Nadia Salom 艣piewa do mikrofonu, traktuje g艂os jako podstawowe tworzywo swojej pracy. Rozstawione g艂o艣niki tworzy艂y instalacj臋: z ka偶dego z nich wydobywa艂 si臋 inny d藕wi臋k 鈥 g艂os artystki, zap臋tlony, kt贸ry powoli 艣cisza艂 si臋 i nik艂. Nagrywa艂a ona poszczeg贸lne sekwencje g艂osowe, rozdzielaj膮c je na kana艂y, z kt贸rych ka偶dy powtarza艂 si臋 w p臋tli. G艂os podzielony zosta艂 na d藕wi臋kowe etiudy, uk艂adaj膮ce si臋 w symfoni臋 d藕wi臋k贸w, niskich i wysokich ton贸w generowanych przez artystk臋. Wokaliza zosta艂a poddana rezonansowi, a d藕wi臋ki zmieni艂y sw贸j pierwotny kszta艂t. Kompozycja by艂a wynikiem improwizacji, przenikanie si臋 d藕wi臋k贸w tworzy艂o zatem niezaplanowan膮 i nie do ko艅ca przewidywaln膮 struktur臋.

Performerka w swojej pracy eksperymentuje z g艂osem. Uk艂ada sw贸j 艣piew ze skrawk贸w melodii, tworz膮c zlepek d藕wi臋k贸w przypominaj膮cy ch贸ry i 膰wiczenia z g艂osem.

W trakcie d藕wi臋kowego performance鈥檜 widzowie podchodzili do niej i stawali naprzeciw, utrzymuj膮c z artystk膮 kontakt wzrokowy. W贸wczas rodzi艂o si臋 mi臋dzy nimi specyficzne napi臋cie 鈥 intymno艣膰 i rodzaj lustrzanego odbicia. Z d藕wi臋k贸w i spojrze艅 tworzy艂 si臋 komunikat adresowany do konkretnego odbiorcy, mi臋dzy nimi istnia艂a niewidzialna strefa kontaktu. G艂os w jej performansie oddzia艂uje na przestrze艅 i odwrotnie, trwaj膮c w nieprzerwanej symbiozie. Performance ko艅czy si臋 w momencie, kiedy artystka czuje, 偶e wy艣piewa艂a wszystkie d藕wi臋ki, akcja d藕wi臋kowa ma wi臋c form臋 otwart膮.

Colm Clarke
Terminal

Z dala, z ciemno艣ci, wynurza艂a si臋 sylwetka artysty, kt贸ry szed艂 powoli brukowan膮 alej膮, d藕wigaj膮c przed sob膮 roz艂o偶ysty konar drzewa. O艣wietla艂y go z przodu 艣wiat艂a samochodu. Stan膮艂 na przydro偶nym s艂upku i balansowa艂 na nim, usi艂uj膮c utrzyma膰 r贸wnowag臋, walcz膮c z ci臋偶arem swojego cia艂a i d藕wiganego balastu. Dotyka艂 wyschni臋tych li艣ci, trzyma艂 je w ustach, li艣cie swobodnie opada艂y na ziemi臋. Stworzy艂 instalacj臋 na kszta艂t ludzkiego drzewa: korona jest ju偶 martwa, a korzeniem jest 偶ywy cz艂owiek. Po艂o偶y艂 akcent na cykliczno艣膰 form natury, obumieranie drzew. Podszed艂 do samochodu, chwyci艂 z臋bami przymocowan膮 do niego czerwon膮 link臋 i usi艂owa艂 poci膮gn膮膰 j膮 w swoj膮 stron臋, tocz膮c przedziwn膮 walk臋 z pojazdem. W performansie mo偶na by艂o wyczu膰 pasywn膮 agresj臋. Artysta wydoby艂 ze szklanego pojemnika spreparowan膮 w wybielaczu fotografi臋. Zdj臋cie przesta艂o reprezentowa膰 cokolwiek, kszta艂ty si臋 rozmy艂y. Colm przypi膮艂 zdj臋cie do piersi, odszed艂 z konarem i zostawi艂 go. Cz艂owiek zespolony z drzewem stanowi艂 rodzaj 偶ywio艂u, kt贸ry zostaje zestawiony z cywilizacj膮 w jej mechanicznej, agresywnej formie. Performance ten mo偶na odczytywa膰 jako ekologiczny manifest, sprzeciw wobec rozwijaj膮cego si臋 przemys艂u, walk臋 cz艂owieka z 偶ywio艂em, ale tak偶e reminiscencje z wypadku samochodowego. Historia naszkicowana przez artyst臋 w przestrzeni otwartej sk艂ania do uk艂adania poszczeg贸lnych jej fragment贸w we w艂asne, indywidualne historie.

Przemys艂aw Branas
I Am from Poland

Artysta wykona艂 bardzo poetyck膮 akcj臋 w oparciu o swoje cia艂o i kilka element贸w. Snop 艣wiat艂a o艣wietla艂 go z g贸ry, kiedy sta艂 przy stole, przy kt贸rym sta艂y kwiaty w wazonie oraz wyrobione ciasto chlebowe. Branas wzi膮艂 bukiet kwiat贸w do lewej r臋ki i podni贸s艂 go do g贸ry, owin膮艂 ciasno czarn膮 ta艣m臋 wok贸艂 g艂owy i uniesionego ramienia. Woln膮 r臋k膮 nak艂ada艂 sobie ciasto na twarz, ci臋偶ko oddychaj膮c. Kilka razy gwa艂townie potar艂 r臋k膮 o tors. Otar艂 twarz o st贸艂, cz臋艣膰 ciasta spad艂a na pod艂og臋. Odwi膮za艂 r臋k臋 i po艂o偶y艂 kwiaty na stole. Akcja by艂a przesycona dramatyzmem, nawi膮zywa艂a do typowo polskich symboli 鈥 uniesiona r臋ka i druga, gwa艂townie pocieraj膮ca tors, tworzy艂y znak krzy偶a, stanowi艂y nawi膮zanie do katolicyzmu i natr臋tnej martyrologii. Stworzona przez artyst臋 sytuacja kontestowa艂a emblematy 鈥瀙olsko艣ci鈥: bukiet 艂膮kowych kwiat贸w, krzy偶, chleb. By艂a pr贸b膮 dialogu z to偶samo艣ci膮 narodow膮 i kulturow膮 konstytuowan膮 przez wspomniane symbole. Ostre 艣wiat艂o, rysuj膮ce nagi tors, nasuwa艂o skojarzenia z obrazem Caravaggia. Stopniowo uwalnia艂o si臋 napi臋cie budz膮ce niepok贸j i rodzaj dramatycznego oczekiwania.

Eric Scott Nelson
Consume

Podstaw膮 projekt贸w Nelsona jest plan miasta, na kt贸ry artysta nak艂ada s艂owo 鈥 czasownik 鈥 wpisuj膮c jego litery w struktur臋 mapy. Poszczeg贸lne ulice w centrum utworzy艂y s艂owo CHANGE. Artysta spacerowa艂 po nich i robi艂 zdj臋cia Warszawy. Aparat trzyma艂 przy sercu i co 16 krok贸w robi艂 nim zdj臋cie. W efekcie powsta艂a swobodna fotograficzna impresja. Artysta zaaran偶owa艂 w galerii instalacj臋 multimedialn膮 z dwoma ekranami 鈥 ekran na 艣cianie przykrywa艂y p艂achty cienkiego papieru, podwieszone obok siebie na sznurku. Na papierowym ekranie wy艣wietlane by艂y fotografie miasta oraz obraz mapy z wpisanym w ni膮 s艂owem CHANGE. Nelson podchodzi艂 do efemerycznego papierowego ekranu i odgryza艂 skrawki papieru, kt贸re nast臋pnie wypluwa艂 na st贸艂; pojawia艂o si臋 ich tam coraz wi臋cej i wi臋cej. Tymczasem pierwszy ekran przestawa艂 istnie膰, tworzy艂y si臋 dziury, kt贸re na drugim obrazie ujawnia艂y fotografie z projektora. Znikaj膮cy obraz ponownie materializowa艂 si臋 we fragmentach na du偶ym bia艂ym ekranie na 艣cianie w g艂臋bi. Kiedy projekcja dobieg艂a ko艅ca, artysta rozpocz膮艂 sw贸j performance-spektakl. Zacz膮艂 animowa膰 kulkami papieru, kt贸re od tej chwili sta艂y si臋 reprezentacjami ludzi przemieszczaj膮cych si臋 ulic膮. Ustawi艂 ko艂o nich ceg艂y, kt贸re okre艣li艂 jako budynki. Stworzona przez niego historia by艂a prze艣miewczym obrazem ludzi w mie艣cie, kt贸rzy odbywaj膮 sw贸j codzienny rytua艂 kawiarniano-zakupowo-spacerowy, a nast臋pnie rozpoczynaj膮 wielk膮 zabaw臋 i gr臋 z przestrzeni膮. S艂u偶y艂y do tego kolorowe tubki farb, kt贸re pokry艂y ceg艂y i kulki. Artysta przeni贸s艂 komiksow膮 sytuacj臋 na realny grunt, zach臋caj膮c publiczno艣膰 do radosnej nieskr臋powanej zabawy.

Myroslav Vayda
殴r贸d艂a 鈥 zwierciad艂a

Performance Myroslava Vaydy odby艂 si臋 wczesnym popo艂udniem. Artysta zaaran偶owa艂 sytuacj臋 w otoczeniu drzew i jesiennych li艣ci, wykorzystuj膮c okr膮g艂e lusterka i sze艣膰 szklanych naczy艅 wype艂nionych wod膮. Niewielkie okr膮g艂e lustra gra艂y ze 艣wiat艂em s艂onecznym 鈥 artysta 艂apa艂 w nie 艣wiat艂o i o艣lepia艂 nim stoj膮cych przed nim ludzi, wywo艂uj膮c grymas lub mimowolny u艣miech na ich twarzach. Trzymane w d艂oniach lusterka s艂u偶y艂y do zbierania 艣wiat艂a i obraz贸w otaczaj膮cej natury, po偶贸艂k艂ych jesiennych li艣ci na konarach drzew oraz prze艣wituj膮cych przez nie promieni s艂o艅ca. Artysta wykorzysta艂 znaczenie lustra jako przedmiotu, kt贸ry odbija otaczaj膮cy 艣wiat oraz lustra jako powierzchni wody. Uk艂ada艂 delikatnie na wodzie okr膮g艂e lusterka, kt贸re opada艂y na dno naczy艅, lekko stukaj膮c o szklane 艣cianki. Woda w naczyniach uzyskiwa艂a dwie powierzchnie lustrzane.

Colm Clarke
Terminal

Akcja Colma Clarke鈥檃 z poprzedniego dnia znalaz艂a swoje rozwini臋cie w sytuacji wizualnej stworzonej w galerii. Napi臋cie i dramatyzm sytuacji zast膮pi艂 statyczny obraz, w kt贸rym artysta powt贸rzy艂 niekt贸re elementy. Kluczowym z nich by艂 konar, uprzednio d藕wigany przez artyst臋, teraz podwieszony pod sufitem na czerwonej lince. Odwrotnie wisz膮cy konar, o艣wietlony od g贸ry intensywnym 艣wiat艂em, tworzy艂 niemal偶e bajkow膮 atmosfer臋: po艣rodku czarnej sali wisia艂o bia艂e, 艣wietliste drzewo. Artysta pojawi艂 si臋 w tym samym stroju, co poprzedniego dnia 鈥 w bia艂ej koszuli z przypi臋tym zdj臋ciem. Trzyma艂 w d艂oniach brzoskwini臋, kt贸r膮 mocnym ruchem rozdzieli艂 na dwie cz臋艣ci. Wyj膮艂 pestk臋 i w艂o偶y艂 do ust. W owocu zakodowane jest jego pochodzenie, drzewo, kt贸re go urodzi艂o. Clarke za艂o偶y艂 ciemn膮 bluz臋, zapinaj膮c j膮 na plecach, zakry艂 twarz kapturem i zbli偶y艂 si臋 do konaru; zacz膮艂 艂ama膰 ga艂膮zki, przesuwa膰 je, wygina膰, dotyka膰 d艂oni膮. Przez moment trwa艂 w pozycji odchylonej do ty艂u, przyjmuj膮c poz臋 ofiary. Clarke dokona艂 szczeg贸lnej syntezy przestrzeni otwartej z zamkni臋t膮, przenosz膮c fragment natury do galerii. Pokaza艂 przenikanie si臋 tych dw贸ch sfer i jednocze艣nie niemo偶no艣膰 ich ca艂kowitego oddzielenia. Akcj臋 zwie艅czy艂 gest po艂膮czenia dw贸ch po艂贸wek brzoskwini.

Przemys艂aw Przepi贸ra
Bez tytu艂u

Przemys艂aw Przepi贸ra podczas swojej akcji siedzia艂 na chodniku, robi膮c ma艂e puszyste kulki z rozplecionej w艂贸czki. Kiedy ko艅czy艂, unosi艂 kulk臋 w d艂oni i pozwala艂 jej ulecie膰 z wiatrem. Wielobarwne zbitki we艂ny unosi艂y si臋 mi臋dzy lud藕mi, toczy艂y si臋 po chodniku. Artysta ca艂y czas by艂 skoncentrowany na swojej pracy, to kulki przejmowa艂y funkcj臋 wchodzenia w interakcje, rozpraszania przypadkowych odbiorc贸w. Jego postawa intrygowa艂a swoj膮 programow膮 bezcelowo艣ci膮. Ide膮 i za艂o偶eniem statycznego performance鈥檜 by艂o wpuszczenie fermentu, barwnej w艂贸czki, w otoczenie ulicy. Artysta zaprezentowa艂 si臋 w kontrze do ulicznych sprzedawc贸w, kloszard贸w 鈥 niczego nie sprzedawa艂, nie ofiarowywa艂, do niczego nie nak艂ania艂; wykorzystywa艂 male艅k膮 przestrze艅, aby zbi膰 i rozproszy膰 we艂niane kulki i pozwoli膰 im dryfowa膰 z pr膮dem powietrza.

Micha艂 Ba艂dyga
Po spe艂nieniu

Micha艂 Ba艂dyga wykorzysta艂 w swoim dzia艂aniu drewnian膮 p艂yt臋 i pion budowlany. Oba elementy mia艂y wysoko艣膰 artysty stoj膮cego z wyci膮gni臋t膮 r臋k膮. Performance rozpocz膮艂 si臋 statycznie od pr贸by z艂apania r贸wnowagi w艂asnego cia艂a. Cia艂o przymuszane do wertykalnej pozycji toczy艂o niewidzialn膮 walk臋 ze sw膮 u艂omno艣ci膮. Bia艂y prostok膮t le偶a艂 na trawie, artysta przeszed艂 po nim. Pion budowlany przez chwil臋 waha艂 si臋 w jego d艂oni, a偶 zastyg艂 w bezruchu. Ba艂dyga uni贸s艂 drewnian膮 p艂yt臋, zaczepi艂 w 艣rodku link臋, kt贸ra z drugiej strony by艂a przytwierdzona do ziemi. W rezultacie p艂yta zawis艂a pod k膮tem ostrym nad ziemi膮, wyznaczaj膮c niemal偶e po艂ow臋 k膮ta prostego. Powsta艂a instalacja funkcjonuje w zawieszeniu mi臋dzy dwoma kierunkami: poziomym i pionowym. Jej trwanie zale偶y od utrzymania balansu, nieustaj膮cej walki, jest to wi臋c proces pe艂en napi臋cia.

Przemys艂aw Branas
Bez tytu艂u

Przemys艂aw Branas wykorzysta艂 w swoim dzia艂aniu dwie rybki akwaryjne 鈥 bojowniki syjamskie, kt贸re w naturalnym 艣rodowisku zwalczaj膮 si臋 nawzajem. Da艂 im minimalne szanse na prze偶ycie 鈥 ryba umieszczona w lejku trzymanym nad g艂ow膮 artysty mia艂a pewn膮 ilo艣膰 wody, kt贸ra sp艂ywa艂a do niecki pod jego stopami, gdzie znajdowa艂a si臋 druga ryba. Woda sp艂ywa艂a z lejka do niecki po jego ciele. Rywalizacja dw贸ch samc贸w pojawi艂a si臋 w tym dzia艂aniu w spos贸b niezwykle subtelny, sensualny. Artysta zasugerowa艂 w niej r贸wnie偶 w膮tek relacji homoerotycznej.

Nyan Lin Htet
Choke 鈥 19622010

Nyan Lin Htet rozpocz膮艂 sw贸j performance od kr贸tkiego wprowadzenia 鈥 powiedzia艂, 偶e pochodzi z Birmy, niedu偶ego pa艅stwa wci艣ni臋tego mi臋dzy Chiny, Indie i Tajlandi臋, w kt贸rym od lat panuje dyktatura wojskowa. Informacja faktograficzna rzuci艂a odrobin臋 艣wiat艂a na warunki, w jakich funkcjonuje rodzinny kraj artysty i kt贸re on dojmuj膮co odczuwa. Nyan Lin Htet owija艂 bia艂y cienki sznurek wok贸艂 swojej szyi, wypowiadaj膮c przy tym jak mantr臋 s艂owa: Waiting for happy endings, again and again, as if there鈥檚 no end. Ciasno owijaj膮c szyj臋 sznurkiem, tworzy艂 p臋tl臋, utrudniaj膮c膮 oddychanie. Wypowiada艂 s艂owa, zmagaj膮c si臋 z w艂asnym oddechem, kt贸ry z trudem przeciska艂 si臋 przez 艣ci艣ni臋t膮 krta艅. W pewnym momencie z g艂o艣nik贸w rozbrzmia艂a radosna piosenka, kt贸r膮 artysta nuci艂, gwa艂townie poruszaj膮c g艂ow膮. Po jej zako艅czeniu owija艂 szyj臋 a偶 do momentu, kiedy niemo偶no艣膰 z艂apania oddechu sta艂a si臋 realnym zagro偶eniem. Zaciskaj膮ca si臋 p臋tla sta艂a si臋 metafor膮 偶ycia pod pr臋gierzem. By艂a tak偶e pr贸b膮 u艣wiadomienia ludziom ich w艂asnego przypisania do miejsca; pytaniem o pochodzenie, okre艣lenie samego siebie wobec konkretnej rzeczywisto艣ci.

Eric Scott Nelson
Perform

Drugi performance Erica Scotta Nelsona, w przeciwie艅stwie do prezentowanej poprzedniego dnia niezwykle rozbudowanej akcji multimedialnej, opiera艂 si臋 na do艣膰 prostym koncepcie, a jego zaplecze techniczne tworzy艂y kamera i projektor. Nelson zapowiedzia艂, 偶e dzi艣 on pozostanie bierny, akcj臋 za艣 wykona dziesi臋cioro debiutuj膮cych artyst贸w dobranych w pary. By艂y nimi kasztany, zebrane przez artyst臋 w parku.

Ka偶da para odgrywa艂a sw贸j mikroperformance w d艂oniach artysty 鈥 Nelson porusza艂 nimi, wydawa艂 chrapliwe i piskliwe d藕wi臋ki, szemra艂, delikatnie pociera艂 jeden o drugi. Kamera rejestrowa艂a d艂onie artysty i kasztany, obraz pojawia艂 si臋 na du偶ej 艣cianie. Po odegraniu performance鈥櫭硍 poprosi艂 o pytania do artyst贸w, kt贸re by艂y przyczynkiem do dalszych improwizacji i zabawnych skojarze艅. Dzia艂anie Nelsona stanowi艂o rodzaj warsztatu wyobra藕ni dla doros艂ych, pr贸b臋 pobudzenia do zabawy, do przypomnienia sobie w艂asnej dzieci臋cej, nieskr臋powanej kreatywno艣ci.

Hugh O鈥檇onnell
Target

Performance Hugh O鈥橠onnella by艂 rodzajem rytua艂u. Artysta rozpocz膮艂, usypuj膮c kr膮g z soli, kt贸ry wyznaczy艂 ramy przestrzenne jego dzia艂ania. Widzowie instynktownie odczytywali nakre艣lon膮 lini臋 jako umown膮 granic臋, kt贸rej nie nale偶y przekracza膰. Istotna w tym kontek艣cie by艂a tak偶e substancja tworz膮ca kr膮g 鈥 s贸l ma w艂a艣ciwo艣ci lecznicze i apotropaiczne; m贸wi si臋, 偶e odgania z艂e duchy. U pod艂o偶a dzia艂ania sta艂a konkretna historia 鈥 kilka lat temu w Iranie publicznie powieszono dw贸ch nastolatk贸w przy艂apanych na poca艂unku i zadenuncjowanych przez rodzin臋. Wstrz膮saj膮ca przepa艣膰 pomi臋dzy win膮 a kar膮 sta艂a si臋 inspiracj膮 symbolicznej egzekucji, kt贸r膮 zobrazowa艂 O鈥橠onnell podczas performance鈥檜.

W 艣rodku pomieszczenia, na kromkach chleba sta艂o krzes艂o; do oparcia mia艂o przywi膮zan膮 lin臋 przeci膮gni臋t膮 przez hak w suficie. Artysta poci膮gn膮艂 link臋 przymocowan膮 do krzes艂a, tworz膮c niepokoj膮cy balans pomi臋dzy swoim cia艂em a poruszaj膮cym si臋 w powietrzu krzes艂em. By艂o to odwr贸cenie sytuacji linczu, kiedy cz艂owiek z zaci膮gni臋t膮 p臋tl膮 na szyi stoi na krze艣le do momentu, kiedy kto艣 usunie je spod jego n贸g. O鈥橠onnell zarysowa艂 t臋 dramatyczn膮 zale偶no艣膰 mi臋dzy cz艂owiekiem a przedmiotem, kontroluj膮c ruchy swojego cia艂a i manipuluj膮c wisz膮cym krzes艂em. By艂 to wizualny komentarz dotycz膮cy spo艂ecznego ostracyzmu wzgl臋dem inno艣ci sprzecznej z heteronormatywn膮 kultur膮, represjonowania seksualno艣ci w r贸偶nych jej wymiarach.

Kolejn膮 warstw臋 dzia艂ania tworzy艂y s艂owa 鈥 by艂y nagrane i puszczone w p臋tli oraz napisane niebiesk膮 farb膮 na dw贸ch przeciwleg艂ych 艣cianach. Zbitka s艂owna wwierca艂a si臋 w g艂ow臋 i osacza艂a niczym irytuj膮cy d藕wi臋k ulicznych maszyn. Tworzy艂y j膮 przer贸偶ne okre艣lenia, powtarzane jak mantra, kt贸re brzmia艂y: me, cut the grass, vagina, your not mad you will be normal soon, I love short hair suited and booted. Stanowi艂y one uk艂adank臋 natr臋tnych my艣li, dylemat贸w okresu dojrzewania. Nagranie by艂o utkane ze skrawk贸w wspomnie艅, kt贸re mia艂y znaczenie dla kszta艂tuj膮cej si臋 to偶samo艣ci artysty. Napisa艂 on niebiesk膮 farb膮 dwa s艂owa na przeciwleg艂ych 艣cianach: INVERT i STOIC. Stoic 鈥 stoicki, odnosi si臋 do postawy 偶yciowej, kt贸ra zak艂ada utrzymywanie w ryzach nami臋tno艣ci i pasji. Invert 鈥 odwraca膰, jest nieco archaicznym okre艣leniem osoby o sk艂onno艣ciach homoseksualnych, nacechowanym pejoratywnie. Artysta podkre艣li艂 zawart膮 w nim sprzeczno艣膰. W jego performansie 艣ciera si臋 w膮tek mi艂o艣ci homoerotycznej i egzekucji na samym sobie, ale przede wszystkim dzia艂anie jest g艂osem o poszanowanie praw cz艂owieka. Ten g艂os sprzeciwu wyrasta z pojedynczej, bardzo smutnej historii, splata si臋 z w膮tkiem autobiograficznym i wybiega w przestrze艅 publiczn膮, kt贸r膮 wszyscy u偶ytkujemy i do kt贸rej mamy prawo.

Enric Fort
Phallocracy

Performance trwa艂 cztery godziny. Nagi artysta owija艂 ta艣m膮 papierow膮 swojego penisa. Ta艣ma by艂a medium, kt贸re, pieczo艂owicie rozwijane, tworzy艂o rze藕biarsk膮 konstrukcj臋 艂膮cz膮c膮 penisa z g艂ow膮. W finale artysta pokry艂 konstrukcj膮 z ta艣my swoj膮 g艂ow臋. Akcja koncentruje si臋 na problemie m臋sko艣ci i dominacji element贸w fallicznych w naszej kulturze. Pieczo艂owicie konstruowany obiekt nasuwa艂 skojarzenia z drapaczami chmur w wielkich aglomeracjach, z architektonicznym p臋dem ku g贸rze 鈥 widocznym zar贸wno w gotyckich katedrach, jak i we wsp贸艂czesnych wie偶owcach. Fallokracja zawiera w sobie element w艂adzy i konstruowania okre艣lonego porz膮dku. Przyrostek -kracja jest cz臋艣ci膮 takich s艂贸w, jak demokracja, teokracja, autokracja, biurokracja. Starogreckie s艂owo kratos oznacza zasad臋, w艂adz臋. Element falliczny zespolony z silnie nacechowanym przyrostkiem tworzy s艂owo, kt贸re opisuje nie tylko m臋sk膮 dominacj臋 w r贸偶nych sferach 偶ycia 鈥 tak偶e swoisty wertykalizm kulturowych d膮偶e艅 i symboli.

Nadia Salom
艁azienkowska Highway

Nadia Salom jako miejsce swojego performance鈥檜 wybra艂a ruchliwy wiadukt 鈥 oraz przestrze艅 bezpo艣rednio pod nim. Artystka, ubrana w d艂ug膮 koszul臋, pozostawiaj膮c widz贸w przed mostem, odesz艂a nim tak daleko, 偶e niemal znik艂a z pola widzenia, wtedy publiczno艣膰 zesz艂a pod most. Po kilku minutach oczekiwania w oddali mi臋dzy filarami mo偶na by艂o dostrzec sylwetk臋 artystki, powoli zmierzaj膮c膮 w stron臋 widz贸w. Nadia improwizowa艂a swoim g艂osem, wykorzystuj膮c specyficzne warunki akustyczne przestrzeni. Podobnie jak w poprzednim performansie Salom komponowa艂a spontaniczn膮 melodi臋, r贸偶nicuj膮c nat臋偶enie g艂osu i wysoko艣膰 d藕wi臋k贸w. Performance sk艂ada艂 si臋 z dw贸ch sytuacji: pierwszej, na mo艣cie, kiedy widok cicho i samotnie oddalaj膮cej si臋 artystki skontrastowany by艂 z ha艂a艣liwym i intensywnym ruchem samochodowym oraz drugiej, o kt贸rej napi臋ciu zadecydowa艂 wyalienowany g艂os artystki w g艂uchej i dominuj膮cej przestrzeni pod mostem. Dzia艂anie by艂o swoistym do艣wiadczaniem miejsca, podj臋ciem problemu wyalienowania i relacji mi臋dzy indywidualn膮 jednostk膮 a otoczeniem. Artystka doskonale wykorzysta艂a charakter wybranej przez siebie przestrzeni, uwypuklaj膮c jej zar贸wno wizualny, jak i d藕wi臋kowy aspekt. (paulina kempisty)

Enric Fort
Talking About News

Performance Enrica Forta odby艂 si臋 w w膮skim korytarzu przej艣cia podziemnego. Artysta zaprosi艂 do udzia艂u zgromadzonych widz贸w, wr臋czaj膮c im 艣wie偶膮 angloj臋zyczn膮 pras臋. W odpowiednim momencie widzowie mieli w艂膮czy膰 si臋 w dzia艂anie. Performer za pomoc膮 lornetki pr贸bowa艂 odczyta膰 tekst z gazety, kt贸r膮 trzyma艂a oddalona o kilka metr贸w osoba. Stopniowo dystans mi臋dzy nimi zmniejsza艂 si臋. Gdy artysta otrzyma艂 gazet臋, wzi膮艂 j膮 w usta i przekaza艂 do ust towarzyszki. W贸wczas pozostali uczestnicy w艂膮czyli si臋 w akcj臋, 鈥瀌ziel膮c si臋鈥 nowinami z ust do ust. Enric Fort pr贸bowa艂 tak偶e zaanga偶owa膰 do akcji przypadkowych przechodni贸w. W lapidarny i niezwykle trafny spos贸b poruszy艂 problem sposobu komunikacji i relacji mi臋dzyludzkich. Codziennie konsumujemy okre艣lon膮 porcj臋 informacji, a komunikaty, kt贸re odbieramy, cz臋sto s膮 przez nas zniekszta艂cane. 鈥濺ozmawiaj膮c o wiadomo艣ciach鈥, ich strz臋pki zatrzymujemy na naszych ustach, a reszta i tak zwykle l膮duje w koszu na 艣mieci. (paulina kempisty)

Micha艂 G贸rczy艅ski
Olimpiada Muzyczna

Dzia艂anie artysty by艂o kontynuacj膮 sytuacji wykreowanej w poprzednim performansie.

Specyficzne budowanie muzyczno-g艂osowo-performatywnej struktury opiera si臋 na 鈥瀗aturalnej multimedialno艣ci鈥 cz艂owieka 鈥 m贸wi G贸rczy艅ski. Tym razem owa multimedialno艣膰 objawi艂a si臋 w otwartej przestrzeni parku. Podstaw膮 dzia艂ania by艂 fakt, i偶 ka偶dy ruch wywo艂uje d藕wi臋k 鈥 zar贸wno ruch cz艂owieka wzgl臋dem instrumentu (zatkanie opuszk膮 palca otworu w klarnecie), jak i 膰wiczenia fizyczne, takie jak bieganie czy skakanie. Kolejnym etapem muzycznych interpretacji by艂o sztuczne podbicie ruchu d藕wi臋kiem wymy艣lonym przez artyst臋 鈥 inny odg艂os towarzyszy艂 zatem mrugni臋ciu powiek膮, a inny zgi臋ciu palca wskazuj膮cego. G贸rczy艅ski animowa艂 publiczno艣膰, prosz膮c, by do gest贸w i zmieniaj膮cej si臋 mimiki dok艂adali wybrane przez niego d藕wi臋ki, na艣ladowali znane melodie ruchem j臋zyka. 鈥濷limpiada muzyczna鈥 by艂a zaaran偶owanym przej艣ciem przez r贸偶ne dyscypliny sportowe, takie jak siatk贸wka, pi艂ka no偶na, bieganie. Ruch publiczno艣ci wywo艂ywa艂 d藕wi臋ki, kt贸re G贸rczy艅ski usi艂owa艂 zwizualizowa膰 na kartce w postaci schematu, a nast臋pnie powt贸rzy膰 go tak, jak si臋 powtarza utw贸r zapisany w nutach. Zapis graficzny stawa艂 si臋 podstaw膮 do powt贸rnego odegrania i stworzenia nietypowej kompozycji. Fizyczna aktywno艣膰 cz艂owieka sta艂a si臋 zatem materi膮 do tworzenia utworu muzycznego.

Natalia Wi艣niewska
Po drugiej strunie

Natalia Wi艣niewska wykona艂a sw贸j performance wsp贸lnie z przyjaci贸艂k膮 Dagmar膮. Dwie kobiety, po艂膮czone napi臋tymi strunami fortepianowymi w odleg艂o艣ci 120 cm, rozpocz臋艂y akcj臋 przed Zamkiem Ujazdowskim, by nast臋pnie pow臋drowa膰 do centrum miasta, wnikaj膮c bezpo艣rednio w kontekst publiczny. Spacerowa艂y i rozmawia艂y, zachowuj膮c si臋 naturalnie, w wybranych miejscach 鈥 na peronie dworcowym, placu miejskim, w autobusie 鈥 stawa艂y naprzeciw siebie napinaj膮c struny, kt贸re w nietypowy spos贸b by艂y ich 艂膮cznikiem, nie tylko przed艂u偶eniem materii fizycznej, ale r贸wnie偶 psychicznej. Staj膮c naprzeciw siebie nieruchomo, tworzy艂y co艣 w rodzaju 鈥炁紋wej rze藕by鈥, przez co wyr贸偶nia艂y si臋 po艣r贸d przechodz膮cych obok ludzi. Dochodzi艂o kilkakrotnie do interakcji mi臋dzy artystkami a przypadkowymi osobami. Performance Po drugiej strunie zadaje pytanie, kto jest po tej drugiej stronie/strunie. Artysta czy odbiorca? I co mo偶na zrobi膰, aby ten dystans zmniejszy膰. (tomasz majerski)

Nyan Lin Htet
Bez tytu艂u

Artysta, podobnie jak dzie艅 wcze艣niej, poprzedzi艂 performance kr贸tkim wprowadzeniem dotycz膮cym kraju swojego pochodzenia, panuj膮cej tam trudnej sytuacji politycznej oraz problem贸w zwi膮zanych z wyjazdem za granic臋. Wszelka dzia艂alno艣膰 鈥瀗iepoprawna鈥 politycznie grozi sankcjami ze strony panuj膮cej w Birmie junty wojskowej. Lin Htet przez ponad godzin臋 sta艂 z wyci膮gni臋t膮 w prz贸d praw膮 r臋k膮. Na d艂oni mia艂 napisany tekst informuj膮cy o tym, 偶e performance, kt贸ry zamierza艂 pierwotnie wykona膰, by艂 鈥瀌ra偶liwy鈥 politycznie, poniewa偶 mia艂 dotyczy膰 aktualnej sytuacji w Birmie. Ze wzgl臋du na potencjalne zagro偶enie ze strony junty dla niego, jego najbli偶szej rodziny i przyjaci贸艂, artysta zdecydowa艂, 偶e nie wykona zaplanowanej akcji.

Na stole znajduj膮cym si臋 tu偶 przed performerem le偶a艂 jego paszport. Zgromadzeni widzowie wchodzili w interakcje z artyst膮, wykonuj膮c gesty solidarno艣ci i wsp贸lnoty. Ostatecznie jeden z nich zmaza艂 tekst z d艂oni Lin Hteta i wr臋czy艂 mu r贸偶臋, co zadecydowa艂o o zako艅czeniu akcji. Artysta, rezygnuj膮c z zamiaru wykonania zaplanowanej akcji oraz wskazuj膮c przyczyn臋 tego faktu, w przewrotny spos贸b wzmocni艂 krytyczny wyd藕wi臋k swojego wyst膮pienia. Przekaz zawarty w performansie jest uniwersalny, gdy偶 dotyczy problemu wszelkiego ograniczenia wolno艣ci cz艂owieka. (Paulina Kempisty)

Przemys艂aw Przepi贸ra
Celebryci

Na czarnej pod艂odze sali Laboratorium pali艂y si臋 ma艂e urodzinowe 艣wieczki, u艂o偶one w kszta艂t gwiazdy Dawida. Artysta zbli偶y艂 si臋 do nich z gwizdkiem i dmuchn膮艂. Niekt贸re 艣wieczki zgas艂y. Kilka razy powt贸rzy艂 czynno艣膰, ale nie wywo艂a艂 ju偶 podobnego efektu, p艂omienie 艣wiec nie drgn臋艂y. U偶y艂 przedmiotu w spos贸b paradoksalny: powietrze wdmuchiwane do gwizdka nie mo偶e przecie偶 zgasi膰 p艂on膮cych 艣wieczek. Artysta nawi膮za艂 do no艣nego symbolu, jakim jest heksagram tworz膮cy gwiazd臋 Dawida. D藕wi臋k gwizdka nasuwa艂 skojarzenia z odje偶d偶aj膮cym poci膮giem. Ca艂a akcja, niezwykle ascetyczna i poetycka, mimo oczywistych politycznych i religijnych konotacji nasuwa艂a skojarzenia z odleg艂ym wspomnieniem. 艢wiece tworz膮ce ramiona gwiazdy powoli gas艂y, a偶 zosta艂a jedna, kt贸ra d艂ugo tli艂a si臋 male艅kim p艂omieniem, zanim zapanowa艂a ca艂kowita ciemno艣膰.

Myros艂av Vayda
Bez Tytu艂u

Performance Myroslava Vaydy by艂 niezwykle dynamiczny i substancjalny. Artysta rozpocz膮艂 dzia艂anie od gwa艂townych ruch贸w cia艂em, kt贸rym uderza艂 o 艣ciany. Zdj膮艂 koszul臋 i przesypa艂 do niej s贸l le偶膮c膮 na schodkach. Sytuacja odbija艂a si臋 w lustrze wisz膮cym na 艣cianie po przeciwleg艂ej stronie. Vayda zacz膮艂 obraca膰 si臋 gwa艂townie z zebran膮 sol膮 i rozsypa艂 j膮 wok贸艂 siebie. Pomieszczenie, ubrania i nozdrza widz贸w wype艂ni艂y niewielkie kryszta艂ki soli. Artysta podszed艂 do stoj膮cego przed lustrem szklanego naczynia wype艂nionego po brzegi wod膮 i zanurzy艂 w nim twarz. Zar贸wno s贸l jak i woda s膮 mocno zakorzenione w naturze. Dzia艂anie nosi艂o w sobie znamiona pierwotnej si艂y, kt贸ra targa natur膮 i cz艂owiekiem.

Nigel Rolfe
A Bird in the Hand

Performance Nigela Rolfe鈥檃 opiera艂 si臋 na kilku znacz膮cych elementach 鈥 w sali sta艂 d艂ugi st贸艂 przykryty bia艂ym obrusem; na nim kilka przedmiot贸w, na 艣cianie za nim 鈥 zap臋tlona projekcja wideo ze 艣cie偶k膮 d藕wi臋kow膮. Wszystkie elementy dope艂nia艂y si臋, tworz膮c sugestywn膮 sytuacj臋 wizualn膮, dzia艂aj膮c膮 na zmys艂y. Obraz wideo prezentowa艂 nogi osoby krocz膮cej miarowo po brunatnej, niemal czerwonej ziemi. Monotonny obraz nagich st贸p brodz膮cych w czerwonym torfie hipnotyzowa艂, podobnie jak 艣piew kobiety, nagrany w p臋tli. Przedziwna pie艣艅 by艂a psalmem dla zmar艂ego dziecka. W Irlandii istnieje tradycja, 偶e gdy kto艣 umrze, jego cia艂o przed poch贸wkiem spoczywa w domu; odbywa si臋 nad nim swoiste misterium, kt贸rych cz臋艣ci膮 s膮 wspomniane pie艣ni. D藕wi臋k mia艂 w sobie niezwyk艂膮 energi臋, podr贸偶owa艂, snu艂 si臋, wdziera艂 we wspomnienia. Przypomina艂 nieco ko艂ysank臋. Smutny, przejmuj膮cy utw贸r co jaki艣 czas przeplata艂 odg艂os ziemi, mo偶e tej odgarnianej stopami podczas chodzenia, a mo偶e tej uderzaj膮cej o trumn臋. Artysta oklei艂 swoj膮 d艂o艅 p艂atkami srebrnej folii 鈥 delikatne srebro stopi艂o si臋 z d艂oni膮. Kiedy sko艅czy艂, wyla艂 na sw膮 srebrn膮 d艂o艅 wod臋 z dzbanka, jakby usi艂uj膮c uchwyci膰 t臋 bezkszta艂tn膮 substancj臋. Tytu艂 performance A bird in the hand (Ptak w d艂oni) 鈥 mia艂 bezpo艣redni zwi膮zek z dzia艂aniem z wod膮, kt贸re sygnalizowa艂o, 偶e chodzi o co艣 ulotnego, nieuchwytnego. Woda przeciekaj膮ca przez srebrne palce to wizualny odpowiednik s艂贸w, kt贸re mo偶na odczytywa膰 r贸wnie偶 jako metafor臋 偶ycia 鈥 ptak jest jak dusza szamocz膮ca si臋 w ciele i ulatuj膮ca, kiedy przyjdzie jej pora. Artysta ods艂oni艂 pojemnik, w kt贸rym znajdowa艂 si臋 czerwony proszek, czerwie艅 kadmowa. Stopniowo wysypywa艂 pigment na st贸艂, nad bia艂ym obrusem unosi艂 si臋 czerwony py艂. Zanurzy艂 w nim twarz, podkre艣laj膮c sw贸j fizyczny kontakt z materi膮. Stworzy艂 na bia艂ym obrusie rysunek. W rezultacie dzia艂ania artysty powsta艂a sekwencja obraz贸w, przedmioty uwolni艂y swoje wizualne potencjalno艣ci.